Op de kerk wordt weer druk gebouwd. En meer dan dat. Door een ooievaars­paartje wel te verstaan. Pril geluk, en hopelijk straks een rijk nageslacht. Dat was vorig jaar wel anders. Toen was er maar één ooievaar te zien op het nest op de kerk. Hoe zit dat? Gorssel.nl vroeg het na bij Henk Hietbrink van de Vogel­werkgroep ‘De IJsselstreek’.

Drama
Vorig jaar, het vroege voorjaar van 2025, kwam meneer ooievaar terug van zijn winteradres waarschijnlijk ergens in Spanje en zoals gebruikelijk ging hij naar het nest op de kerk waar hij de vele jaren daarvoor met zijn vaste vrouwtje een rijk nageslacht had voortgebracht. Zo ging dat al twintig jaar. Vanaf 2004 dus, want zolang zat het stel al op het nest op de kerk. Meneer ooievaar kwam altijd 1,5 tot 2 weken eerder dan mevrouw. Dan ging hij het nest vast in orde maken, maar vooral ook bewaken want andere stellen kunnen maar zo een nest inpikken.
Wat een feest als ze dan na de winter elkaar weer terugzagen op het nest, hetzelfde nest als al die jaren daarvoor. Vol verwachting wachtte de mannetjesooievaar in het voorjaar van 2025 dus op het nest op de kerk op zijn partner. Drie weken lang, maar het vrouwtje kwam niet...

Single
De Vogelwerkgroep gaat ervan uit dat het vrouwtje is omgekomen. Tijdens de gevaarlijke trek in het najaar van 2024, of tijdens de over­wintering, of tijdens de terug­reis naar Gorssel in het voorjaar van 2025. Dat is echt dramatisch. Meestal blijft de overgebleven partner dan lang wachten en durft hij het nest niet te verlaten, zelfs niet om eten te zoeken. Andere stellen proberen het nest in te nemen. Hij hoeft maar even weg te zijn om eten te zoeken en het nest is door een ander stel geclaimd. Er zijn voorbeelden bekend dat de over­gebleven partner zich had uit­gehongerd om het nest maar te behouden.

Nieuw geluk
Begin maart van dit jaar (2026) kwam dezelfde mannetjes ooievaar weer opnieuw op het nest op de kerk. En warempel, een goede week later kwam daar een nieuw en waarschijnlijk veel jonger vrouwtje bij. Volgens de Vogel­werkgroep is het waarschijnlijk dat de twee elkaar hebben leren kennen in het overwinterings­gebied. Samen zijn ze weer een nieuw nest aan het bouwen. Er is ook al gepaard. Er zijn nog geen eieren gelegd, maar de voortekenen zijn gunstig. Het mannetje is inmiddels aardig op leeftijd, maar hopelijk wacht het stel nog vele jaren van voorspoed.

Geschiedenis van het nest op de kerk
Het nest op de kerk in Gorssel is begin jaren '90 geplaatst door de Vogel­werkgroep ‘De IJsselstreek’. Het waren de hoogtijdagen van het Gorsselse ooievaars­station ’t Zand aan de Eefdese Enkweg. Dat werd opgericht in 1981 en heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de terugkeer van de in Nederland bijna uitgestorven ooievaar. In 2013 is het station gesloten. Het was overbodig geworden want de ooievaar was in grote aantallen terug in Nederland, zeker in de IJsselvallei. Rondom het voormalige ooievaars­station zitten veel boom­nesten.

In het najaar van 2024 heeft de Vogel­werkgroep het nest op de kerk verwijderd en het plateau daaronder vernieuwd. De ondergrond was erg slecht geworden. Op de vernieuwde ondergrond wordt dan het begin van een nieuw nest gemaakt met takken (fruitbomen of wilgen­tenen), turf en paarden­mest. Het zijn werkzaamheden die de Vogelwerkgroep jaarlijks op andere plaatsen ook uitvoert. Als de ooievaars terug­komen gaan ze het nest weer verder opbouwen.
Het voorjaar daarna kwam het vrouwtje dus niet meer terug en heeft het mannetje weken op het nest zitten wachten. Maar dat heeft dus niets met de herstel­werkzaamheden van het nest te maken.
 

Meer:

• Ooievaarsnest op kerk zorgt voor rijk nageslacht - artikel uit 2012 dat meer vertelt over de rijke geschiedenis van het nest op de kerk
• Ooievaars van Gorssel tot Gibraltar  - artikel november 2025 over het boek van Jeroen Kuipers 
• Website Vogelwerkgroep 'De IJsselstreek'

Redactie Gorssel.nl
21 maart 2026