‘After all’, 50 jaar kunstenaarschap van Jan Beutener

Gepost in Nieuws

Nu te zien in Museum MORE: ‘After all’, een overzichts­tentoonstelling van Jan Beutener (1932), een van de belangrijkste realistische schilders in Nederland. ‘After all’ toont een selectie van 70 werken, verdeeld over drie zalen. De schilderijen zijn niet gegroepeerd, maar toch is er verbinding: het is een esthetische keuze en die is fantastisch gelukt.

Geen poespas
Beutener 1 kleinGorssel.nl had de eer door de kunstenaar zelf rondgeleid te worden. Een man van weinig woorden, duidelijke meningen, geen poes­pas. Een schilder met groot gevoel voor detail, humor, melancholie en absur­disme. De schilderijen maakt hij naar ‘zijn’ realiteit en als het af is, is iedereen van harte welkom om ze te komen bekijken.
Beutener 2 kleinKunstenaar Jan Beutener leidt zelf rondHet werk van Beutener kenmerkt zich door ongebruikelijke uit­snijdingen en onverwachte details. De manier van schilderen is composi­torisch, de kunstenaar pakt wat hij gebruiken kan. Beutener schildert vanuit zijn verbeelding en neemt vrijheid in compositie en elemen­ten. In de afbeelding vindt hij kleur en compositie erg belangrijk, kleur geeft de sfeer weer waarin iets plaats­vindt, met kleur en licht visualiseert hij sferen van melancholie en heim­wee. Het meest houdt hij van uitgesproken licht- en schaduw­werking door de zon. 

Vrijheid van keuze
Beutener begint met situaties, voorvallen of voorwerpen, dat maakt niet uit; vrijheid van keuze staat hoog in zijn vaandel. De onder­werpen worden in abstracte vormen uitgewerkt tot een heldere, duidelijke compositie, doorweven met absur­disme en humor (knokige knieën die uitsteken voor een wind­scherm, een zakdoekje in een fauteuil). Eén detail krijgt de aandacht en wordt uit­vergroot. Het werk van Beutener vraagt om aandacht, het is meer dan je in eerste instantie ziet, het beeld sugge­reert soms dingen die gaan gebeuren of al gebeurd zijn. Beutener is niet iemand van franje. Ook zijn titels zijn daar een voor­beeld van en spreken voor zich: ‘Aardappels (1969)’,’Schutting’, ‘Muur’, ’Bed’ (1978), ’Delen van een wand’, ‘Wind­scherm (1976)’, kortom: humor!

Aardappels
Beutener 3 kleinHet schilderij ‘Aardappels’ (1969) is zijn bekendste werk en werd in 1972 door het Stedelijk Museum Amster­dam aangekocht. ‘Aardappels’ illustreert duidelijk het effect van uit­vergroting van een ‘heel gewoon’ voorwerp. De vorm van de geschilde aardappel naast de ongeschilde aardappel en het glinsterende lemmet van het mesje, geschilderd voor en na het schillen. Hoe helder en vanzelf­sprekend kan een voorstelling zijn? Zo vanzelf­sprekend dat het humoristisch wordt. Of is er meer dan enkel de voorstelling?

Statement
Het maken van ‘Aardappels’ was voor Beutener een duidelijk statement ten opzichte van de heersende op­vattingen van moderne kunst (geometrisch-abstract) in de jaren ’60, je zou kunnen zeggen een Nederlandse variant van Pop­art. Beutener wilde hiermee de aardappel erin brengen, die eet iedereen. Het dagelijks leven gewoon met de voeten op de grond, uitleg bij het schilde­rij is overbodig. Beutener had niets met abstractie zonder voor­stelling. Collega-kunstenaars vonden het goed en het Stedelijk museum kocht het, Beuteners naam was gevestigd. ‘Aardappels’ werd een icoon.
Ook door het Stedelijk aangekocht zijn ‘Heer van achteren gezien’ (1972) en ‘Muur’ (1973).
De drie schilderijen zijn met nog 67 schilderijen onderdeel van een tentoonstelling waar, door goed te kijken, meer te zien is dan de zichtbare werkelijk­heid. Een aanrader!

'After all' is te zien in Museum MORE van 19 januari t/m 31 mei 2020.
  


Redactie Gorssel.nl
20 januari 2020

 

Deel deze pagina

Deel op FacebookDeel op TwitterStuur een link van deze pagina per e-mail